محمد على آزاد كشميرى
323
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
و كتاب حكم بيع الوقف و غيرها ، و كتاب نظم البرهان فى احكام الايمان مع شرحه » . كذا فى الشذور . 170 ) مولانا السيد ابو الحسن بن السيد عبد اللّه بن نور الدّين بن السيد نعمة اللّه الجزائرى الشوشترى [ - 1193 ه . ق ] : « 1 » در تحفة العالم مسطور است : « گرامى اختر برج سرورى و فضيلت ، و يكتاگوهر درج برترى و مكرمت ، بعد از فوت والد بزرگوارش مصطبهآراى بزم افادت و مشعلهافروز انجمن افاضت بود . تلمذ در خدمت والد بزرگوار خود نموده به مدارج عليا رسيد . در جوانيها به حيدرآباد دكن افتاد ، از اوضاع زشت اين مملكت بغايت متنفر گرديده عود به وطن نمود . مكرر مىفرمود كه مردم آن ديار ، از اعالى و ادانى ، هريك به پندار خود مغرور و در تميز نيك و بد اشياء ، بغايت عديم الشعور و اكثر ، فرومايگان از خرد بيگانهاند . علم و جهل را در نظرها درجهء مساوات و بر ارتكاب مناهى افتخار و مباهات دارند . بالجمله به حكم وراثت و قابليت ، منصب جليل شيخ الاسلامى از پيشگاه خان نيكوسيرت ، محمد كريم خان زند ، به او مرجوع و به خدمت آن پادشاه معزز و محترم و در فن طبابت ، بقراط زمان و سرآمد اطباى عالىمقام و احذق حكماى اعلام بود . حدسى صائب و ذهنى رسا داشت . در هندسه و رياضى ، صاحب دستگاه و در علوم ديگر نيز افادتپناه . بسى رسائل شريفهء مدونه در طب و حساب و رياضى دارد . خلاصة الحساب را در خدمتش خواندهام . شرحى مبسوط بر مفاتيح شروع نموده بود ، اجل فرصت نداد و به اتمام نرسيد ، آنقدر كه به بياض رسيده منقح نوشته شده است . در ماه شوال سنهء 1193 از اين سراى فانى به عالم جاودانى انتقال نمود و حسب الوصية در مقبرهء علىحده مدفون گرديد . بارگاه او معروف است . از او به وجود آمد : سيد محسن ، سيد عبد اللّه ، سيد محمد » . 171 ) السيد مهدى بن السيد عبد اللّه بن السيد نور الدّين بن السيد نعمة اللّه الجزائرى الشوشترى [ - 1206 ه . ق ] : « 2 » برادر سيد حسن سابق الذكر است . صاحب تحفة العالم ذكرش بدين عنوان آورده : « السيد الفاضل الزاهد الكامل السيد مهدى بن سيد عبد اللّه . وى از افاضل روزگار و ارشد اولاد عم عالىمقدار ، اگرچه از اكثر برادران كوچكتر اما بهرهء او
--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 165 ، تحفة العالم ، ص 121 . ( 2 ) - تحفة العالم ، ص 123 .